Metoda projektowa to fajny, angażujący dziecko sposób na rozwijanie kreatywności, ciekawości dziecka oraz zdobywanie wiedzy. Nie jest ona jeszcze szczególnie popularna w Polsce, a szkoda, bo już nawet jeden dobrze zorganizowany projekt może naprawdę zmienić sposób myślenia o nauce.
Czym jest metoda projektowa?
Metoda projektowa to sposób nauki, który polega na tworzeniu projektów. W przeciwieństwie do tradycyjnych metod nauczania, gdzie materiał jest podzielony na konkretne dziedziny, metoda projektowa łączy różne dziedziny w jedną całość, zachęcając uczniów do aktywnego eksplorowania, rozwiązywania konkretnych problemów i współpracy.
W ramach metody projektowej, dzieci zazwyczaj pracują nad konkretnym projektem, który może obejmować badania, eksperymenty, działalność artystyczną, tworzenie produktów czy rozwiązanie realnego problemu. Można ją stosować zarówno u przedszkolaków jak i u nastolatków; oczywiście dopasowując poziom trudności do wieku dziecka.
Jakie korzyści daje metoda projektowa?
- uczy współpracy
- Zacieśnia więzi między osobami które wspólnie pracują nad projektem
- Pokazuje jak wykorzystywać wiedzę z różnych dziedzin do zrobienia jednego projektu
- Udowadnia dziecku, że w prawdziwym życiu wiedza z przedmiotów szkolnych się zazębia i nie jest oderwana od rzeczywistości
- Rozwija u dziecka kreatywność
- Pobudza ciekawość
- Uczy takich cech jak elastyczność, umiejętność rozwiązywania problemów, logiczne myślenie.
Przykłady projektów dla dzieci
Najłatwiej jednak pokazać czym jest metoda projektową na przykładach. Pokażę Ci trzy przykłady projektów, które można przeprowadzić w trzech grupach wiekowych – w przedszkolu, szkole podstawowej i liceum oraz podam kilka pomysłów, jakie projekty można zaproponować w szkole. Zainspiruj się i odkryj, co możesz zrobić ze swoim dzieckiem.
Projekt dla przedszkolaków
Tytuł: Tworzymy ogródek warzywny!
Co zrobić: Dostosuj projekt do swoich warunków domowych – jeśli macie ogród i przestrzeń na taki projekt możecie zaszaleć, ale uda się to nawet w bloku. Zaopatrzcie się w nasiona warzyw lub innych roślin i wspólnie z dzieckiem je zasiejcie w ziemi lub doniczkach. Wspólnie poczytajcie o tym, kiedy dokładnie trzeba je zasiać, jakie muszą mieć warunki i jak o nie dbać. Następnie z dzieckiem pielęgnujcie rośliny, nie zapominając o podlewaniu. Po tym, gdy uda Wam się coś wyhodować zjedzcie to na surowo (jak można!) lub przygotujcie z tego jakieś ciekawe danie. Przy okazji możecie też opowiedzieć o warzywach, witaminach i dlaczego warto jeść zdrowo.
Czego dziecko uczy się podczas tego typu projektu: dziecko uczy się cierpliwości, tego że często na owoce swojej pracy trzeba zaczekać. Dziecko nauczy się przyrody – tego jak rosną rośliny, czego potrzebują, z czego są zbudowane. Zobaczy też, że to co pojawia się na talerzu to efekt ciężkiej pracy innych ludzi.
Projekt dla dzieci szkolnych
Tytuł: Nagrywamy własny film!
Co zrobić: pozwól dziecku wybrać, jaki film chcecie zrobić – może zekranizujecie własną historię, a może zrobicie filmową adaptację? Zobaczcie w Internecie, jak po kolei tworzy się film i zadbajcie o scenariusz, scenografię, kostiumy. Nie potrzebujecie nic kupować! Wykorzystajcie to, co macie w domu, a film możecie nagrać zwykłym smartphonem. Potem skorzystajcie z darmowych programów do obróbki filmów, dodajcie tytuł i napisy końcowe. Fajnym pomysłem jest zorganizowanie później premierowego pokazu dla znajomych lub nawet zrobienie oscarowej gali na której ubierzecie się w stroje gwiazd Hollywood i odbierzecie statuetkę (którą można nawet narysować na kartce i wyciąć). W takim wypadku nie zapomnijcie o czerwonym dywanie i wygłoszeniu mowy podziękowalnej.
Czego nauczy się dziecko: dziecko nauczy się, jak powstają filmy, jak napisać scenariusz, rozwinie swoją kreatywność i zobaczy namacalny efekt swoich pomysłów, gdy wcieli się w reżysera nauczy się zarządzania zespołem (nawet jeśli tylko złożonym z rodziców i rodzeństwa). A kto wie, może ta przygoda będzie początkiem kariery reżyserskiej Twojego dziecka?
Projekt dla młodzieży licealnej
Projekt: Zaczynamy własny biznes!
Co zrobić: Zainspiruj nastolatka do rozpoczęcia własnego biznesu – niech stworzy biznes plan i określi, co chciałby zrobić, a potem zacznie działać. Niech biznes będzie związany z zainteresowaniami dziecka. Przykład: robienie rzeczy handmade, przygotowanie zdjęć i oferty i sprzedawanie ich z pomocą rodziców na platformach internetowych np. Olx lub allegro lokalnie. Możecie pobawić się też z wymyślaniem nazwy, tworzeniem loga, a nawet stworzenia własnej strony internetowej. Wprowadź dziecko w temat podatków i kosztów prowadzenia biznesu.
Czego nauczy się nastolatek: Oczywiście… rozwinie kreatywność. Ale nauczy się też podstaw prowadzenia własnego biznesu, zobaczy ile pracy wymaga na przykład przygotowanie własnego produktu, rozwinie zmysł przedsiębiorcy.
Projekty w dużych grupach, w szkole, w przedszkolu
Projekty w szkole czy przedszkolu dają inne możliwości niż praca indywidualna lub w małej grupie. Szkoła często ma też możliwość zabrania grupy na wycieczkę tematyczną związaną z danym projektem do muzeum, ale też w miejsca niedostępne dla pojedynczych zwiedzających – firmy, laboratorium, na uniwersytet.
Pomysły na projekty w szkole:
- każda klasa wybiera jeden z krajów i sposób, w jaki przedstawi jego kulturę – można przygotować dania charakterystyczne dla regionu, zaprojektować stroje, stworzyć mapę z ciekawymi zdaniem dzieci/młodzieży miejscami, zrobić makietę zabytków lub w ciekawy sposób (np. za pomocą przedstawienia) przedstawić miejscowe legendy.
- Jarmark charytatywny – na pewno macie w lokalnej społeczności kogoś, kogo warto wesprzeć finansowo. Zróbcie duże wydarzenie na terenie szkoły wraz z jakimiś występami, może pokazem talentów, koncertem, przedstawieniem, dodatkowo zorganizujcie kiermasz rękodzieła. Również projekt plakatów i ulotek oraz plan w jaki sposób można rozreklamować wydarzenie zostawcie dzieciom. W tego typu projektach ważne jest, żeby wychowawca aktywnie zachęcał dzieci do robienia tego, w czym czują się dobrze, żeby każdy znalazł swoje miejsce w tym projekcie. Tego typu projekt uczy także empatii, wrażliwości na drugiego człowieka i tego, że warto pomagać.
- Projekty na dany temat robione w grupach – przykładem może być przedstawianie swoich pomysłów na innowacyjne zmiany w szkole. Każda grupa przedstawia swój pomysł, a najlepsze i najbardziej kreatywne można wyróżnić podczas jakiegoś szkolnego święta bądź apelu.
- Przygotowanie gazetki szkolnej lub reportażu w formie video o sprawach ważnych dla szkoły lub lokalnej społeczności.
Przykładowy projekt szkolny dla młodzieży w wieku licealnym
Tytuł: Tworzymy własną antologię
Co zrobić: W klasie zorganizujcie tworzenie własnego zbioru opowiadań na wybrany przez nauczyciela lub uczniów temat. Nie wszyscy muszą pisać swoje opowiadania. W zależności od tego, co kto chciałby zrobić wyznaczcie role – pisarzy, korektorów, redaktorów, ilustratorów, projektantów okładki, składaczy. Każdy z uczniów niech zapozna się z tym, jak powinna wyglądać jego praca, nauczy się obsługiwać program, w którym będzie pracować. To nie musi być profesjonalna praca, chodzi bardziej o stworzenie czegoś wspólnego i do tego nadadzą się nawet darmowe programy do pisania, ilustracji oraz do składu (do składu i projektu okładki może być nawet canva, a jeśli skład nie zajmie dużo czasu to Adobe Indesign ma darmowe próbne 7 dni). Gotową antologię można wydrukować w drukarni cyfrowej lub sprawdzić czy bardziej nie opłaca się zrobienie tego jako fotoksiążki. Jeśli macie możliwość zapytajcie okoliczne wydawnictwo lub drukarnie i zorganizujcie wycieczkę lub warsztaty na temat wydawania książek.
Czego nauczy się młodzież: nastolatkowie nauczą się, jak wygląda proces wydawniczy, rozwiną kreatywność, zdobędą nowe umiejętności i udoskonalą warsztat pisarski.
Możesz robić projekty z dzieckiem/dziećmi w domu, ale możesz też zachęcić szkołę lub przedszkole do robienia większych projektów, które zaangażują całą grupę. Metoda projektowa jest o tyle uniwersalna, że można ją zrobić w dowolny sposób, dostosować do wybranej ilości osób i do okoliczności.